Cancer-Therapy.gr

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΟΔΟΣ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Είναι αναμφισβήτητο γεγονός ότι σήμερα κάποιες περιπτώσεις καρκίνου, όπως το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα του δέρματος, θεραπεύονται οριστικά χωρίς πιθανότητα υποτροπής, στη μέγιστη πλειονότητά τους. Είναι επίσης γεγονός ότι σε άλλες περιπτώσεις ο καρκίνος μετατρέπεται από κακοήθες σε χρόνιο νόσημα, πχ κάποιοι καρκίνοι του μαστού ή του προστάτη. Αυτά είναι πράγματι μεγάλα θεραπευτικά επιτεύγματα, καθώς δίνουν την ευκαιρία σε πολλούς ασθενείς να αφήνουν πίσω τους τον καρκίνο και να μετατρέπονται από ασθενείς σε επιζώντες.

Η ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

Ισχυρίζονται πολλοί ότι χάρη στην πρόοδο των αντικαρκινικών φαρμάκων, σήμερα σχεδόν οι μισοί καρκίνοι θεραπεύονται. Όμως, τί ακριβώς εννοούν με τη λέξη «θεραπεύονται»; Δυστυχώς, αναφέρονται σε μια κατασκευασμένη στατιστική έννοια, την «πενταετή επιβίωση». Είναι προφανές ότι η έννοια αυτή έχει τελείως διαφορετική σημασία για κάποιον που είναι 20 ετών και για κάποιον άλλο, που είναι 80 ετών και φυσικά, απέχει πολύ από αυτό που όλοι εννοούμε με τη λέξη «ίαση».

Μία καλλίτερη εικόνα του τι έχει συντελεσθεί από το 1971 (όπου ο πρόεδρος Νίξον κήρυξε τον πόλεμο κατά του καρκίνου), καθώς και τι έχουν αποδώσει τα απίστευτα ποσά που δαπανήθηκαν μέχρι τώρα, μπορεί να σχηματίσει κάποιος μελετώντας κριτικά το παρακάτω διάγραμμα.

Μεταβολές στη θνητότητα από καρκίνο στις ΗΠΑ, 1975-2014

Σχήμα 1. Μεταβολές στη θνητότητα από καρκίνο στις ΗΠΑ, 1975-2014, κατά φύλο (θάνατοι ανά 100000 κατοίκους, ανά έτος).

Παρά τη γιγαντιαία προσπάθεια, η θνητότητα συνέχισε να αυξάνεται για μια 20ετία και μόλις μετά τα μέσα της δεκαετίας του ΄90 αρχίζει να κάμπτεται. Η κάμψη αυτή αποδίδεται σε πολλούς παράγοντες, μεταξύ αυτών και οι νέες θεραπείες. Το κύριο όμως είναι η πρωιμότερη διάγνωση και οι μεγάλες καμπάνιες προληπτικής ιατρικής που ξεκίνησαν τότε και σταδιακά αποδίδουν μέχρι και σήμερα. Διαφωτιστικό είναι και το ακόλουθο διάγραμμα, το οποίο παρουσιάζει τον απόλυτο αριθμό θανάτων από καρκίνο στις ΗΠΑ:

Θάνατοι από καρκίνο που αποφεύχθηκαν στις ΗΠΑ, την περίοδο 1991-2014

Σχήμα 2. Θάνατοι από καρκίνο που αποφεύχθηκαν στις ΗΠΑ, την περίοδο 1991-2014, σε απόλυτους αριθμούς, κατά φύλο (Πηγή: Nat. Ctr. for Health Statistics, ΗΠΑ)

Στο Σχήμα 2 η μπλε γραμμή δείχνει καθαρά την αυξητική τάση θανάτων σε απόλυτες τιμές και στη συνέχεια την κάμψη της τάσης στα μέσα του ΄90, ενώ με κόκκινο αναπαρίσταται η τάση, όπως θα ήταν αν συνέχιζε με τον προηγούμενο ρυθμό. Η αύξηση των θανάτων οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, κυριότερος των οποίων είναι η αύξηση του πληθυσμού των ΗΠΑ στο διάστημα αυτό. Η κάμψη της τάσης οφείλεται και εδώ κυρίως στην απόδοση των προληπτικών μέτρων και στην πρωιμότερη διάγνωση.

ΟΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ

Είναι επομένως εμφανές ότι η κλασική χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία, μέθοδοι οι οποίες έχουν τη θεραπευτική αποκλειστικότητα στην θεραπεία του καρκίνου, δεν αποδίδουν τα αξιόλογα αποτελέσματα που νομίζουν οι περισσότεροι. Αυτό οφείλεται σε συγκεκριμένους περιορισμούς που έχουν, δηλαδή την γενική και ειδική μεγάλη τοξικότητα, που εμποδίζει την πλήρη εκρίζωση της νόσου, γεγονός που οδηγεί στην υποτροπή. Με άλλα λόγια, το μικρό θεραπευτικό «παράθυρο» (=απόσταση της θεραπευτικής από την τοξική δόση) δεν επιτρέπει τη χορήγηση αρκετά μεγάλης δόσης φαρμάκου και για αρκετό χρόνο, ώστε να «αποστειρωθεί» ο ασθενής από καρκινικά κύτταρα, πόσο μάλλον τα περιβόητα CSCs (= Cancer Stem Cells, δηλαδή τα μητρικά κύτταρα του όγκου). Ένας άλλος περιορισμός της θεραπείας είναι η ανάπτυξη ανθεκτικότητας στη χημειο- και ακτινοθεραπεία, μετά από την αρχικά επιτυχή ανταπόκριση. Το φαινόμενο αυτό οφείλεται σε ειδικές ιδιότητες των CSCs. Μερικές από αυτές είναι ο πολύ αργός ρυθμός αναπαραγωγής τους, η ύπαρξη μηχανισμών αντλίας στη μεμβράνη τους, η οποία βγάζει το φάρμακο έξω, η μεγάλη δυνατότητα αυτοεπισκευής του DNA τους, καθώς επίσης και το υποξικό και οξεωτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο ζουν και είναι προσαρμοσμένα.

Σήμερα όμως διαθέτουμε κάποια μέσα για την εξατομικευμένη αντιμετώπιση αυτών των ιδιοτήτων των CSCs. Ενδεικτικά αναφέρουμε την ογκοθερμία, καθώς και ουσίες που στοχοποιούν πολλά από τα αντιγόνα CDxxx των CSCs, τροποποιούν την έκφραση διάφορων miRNAs, τροποποιούν το μικροπεριβάλλον, προκαλούν απόπτωση, ή αδρανοποιούν την αντλία φαρμάκου κλπ. Επίσης χρησιμοποιούνται αντιμεταστατικοί παράγοντες. Όλα αυτά, κι αν ακόμη δεν οδηγήσουν σε οριστική ίαση, προσθέτουν σημαντική δόση ελπίδας, τουλάχιστον για μετατροπή της κακοήθειας σε χρόνιο νόσημα.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΞΩΓΕΝΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

Ένας άλλος περιορισμός της θεραπείας είναι η παραμονή των εξωγενών παραγόντων που πυροδότησαν αρχικά τη νόσηση από καρκίνο, όπως το κάπνισμα, η χρόνια φλεγμονώδης αντίδραση, η παχυσαρκία, η ακινησία, οι διάφορες καταχρήσεις, η ρύπανση, η αβιταμίνωση D και άλλες ελλείψεις βιταμινών και ιχνοστοιχείων. Σε κανένα από αυτά δεν αποδίδει σημασία η συμβατική ογκολογία και γι΄ αυτό είναι όλα έξω από το πεδίο θεραπευτικού ενδιαφέροντός της.

Είναι βαθειά ανακόλουθο να πιστεύουμε ότι είναι εφικτή η εκρίζωση του καρκίνου, χωρίς, παράλληλα με τη θεραπεία, να αλλάξουν οι συνθήκες που συνέβαλαν στην εμφάνισή του (συνοπτικά η διατροφή και η καθιστική ζωή). Γι΄ αυτό, γιατροί και αθενείς μαζί, χρειάζεται να καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια, να τις αντιστρέψουμε τις γενεσιουργές αιτίες. Η μέχρι σήμερα εμπειρία δείχνει ότι αυτό είναι εφικτό.

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

Εκτός από τα μάλλον πενιχρά αποτελέσματα της συμβατικής θεραπευτικής προσέγγισης σε επίπεδο επιβίωσης, την εξατομικευμένη ογκολογία απασχολεί πολύ και βελτίωση της κακής ποιότητας ζωή που έχουν συνήθως οι καρκινοπαθείς. Δυσάρεστα φαινόμενα-παρενέργειες όπως ο πόνος, η ναυτία, οι έμετοι, η υποθρεψία και η αδυναμία είναι φαινόμενα που μας απασχολούν ιδιαίτερα. Γι αυτό φροντίζουμε να τα απαλύνουμε υιοθετώντας υποστηρικτικές μεθόδους που αφορούν τη διατροφή, την άσκηση, τη γιόγκα, την ψυχολογική στήριξη, και ακόμη τη συνταγογράφηση κανναβινοειδών, τα οποία πρόσφατα νομιμοποιήθηκαν για ιατρική χρήση σε πολλές χώρες.

Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΜΑΣ ΘΕΣΗ

Η εξατομικευμένη ογκολογία δεν τρέφει ούτε καλλιεργεί την αυταπάτη ότι θα «σκοτώσουμε» τον καρκίνο με 2-3 φάρμακα, πακεταρισμένα όμορφα σε ένα «θεραπευτικό πρωτόκολλο». Ούτε ισχυρίζεται ότι διαθέτει «το φάρμακο του καρκίνου». Γνωρίζουμε σήμερα ότι το κακόηθες νόσημα είναι μια εξαιρετικά πολύπλοκη υπόθεση, που εμπλέκει γονίδια, μεμβρανικές και κυτταροπλασματικές πρωτεΐνες, οργανίδια, τον μεταβολισμό, και όλα τα υπόλοιπα, επηρεάζοντας βαθύτατα το σύνολο του οργανισμού. Ο καρκίνος, που είναι η κλινική έκφραση του συνόλου αυτών των βιολογικών εκτροπών από το φυσιολογικό, έχει πετύχει ουσιαστικά την αθανασία. Για να τον επαναφέρουμε στη φυσική τάξη της θνητότητας, αξιοποιούμε όλη τη νέα γνώση για τη γενετική, την επιγενετική, τη μεταβολομική και γενικά τη βιολογία του, μη παραλείποντας βεβαίως τη στήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος και του ψυχισμού. Έτσι μεγιστοποιούμε την απόδοση της αντικαρκινικής αγωγής, ενώ παράλληλα φροντίζουμε να μη βλάπτεται η ποιότητα ζωής του ασθενούς μας.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. The war on Cancer: A progress report for sceptics https://www.csicop.org/si/show/war_on_cancer_a_progress_report_for_skeptics
  2. Are we winning the war on cancer? https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3092456/
  3. War on cancer. (https://en.wikipedia.org/wiki/War_on_Cancer

Ποιοι είμαστε

Το Cancer Therapy είναι πληροφοριακός ιστότοπος για θέματα σχετικά με τη θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου. Αποστολή του είναι η εξειδικευμένη και πολύπλευρη προσέγγιση για την υποστήριξη και θεραπεία των ασθενών με κακοήθη νοσήματα, δηλαδή διαφορετικών μορφών καρκίνου.

Περισσότερα