Cancer-Therapy.gr

Διαγνωστικές Μέθοδοι

Τα τελευταία χρόνια το «εργαστηριακό οπλοστάσιο» (Διαγνωστικές Μέθοδοι) που χρησιμεύει στη διάγνωση του καρκίνου και την παρακολούθηση της θεραπευτικής ανταπόκρισης των ασθενών μας, διευρύνεται όλο και περισσότερο. Νέες εξετάσεις και βελτιώσεις σε παλαιότερες εξετάσεις, ώστε αυτές να καταστούν πιο ευαίσθητες και πιο ειδικές, εμφανίζονται συνεχώς. Αυτό προφανώς δίνει νέες ελπίδες για τους ασθενείς μας, μιας και το κέρδισμα της κάθε μέρας μπορεί να σημαίνει και κάτι καλλίτερο στις θεραπευτικές μεθόδους. Η τεχνολογία αιχμής, στην οποία αναφερόμαστε, είναι βασικό στοιχείο της εξατομικευμένης ογκολογίας, και το Cancer-Therapy εκφράζει αυτήν την τάση.

Εξετάσεις αίματος

Εκτός από τις εξετάσεις γενικού σκοπού, που και αυτές είναι απαραίτητες, μεγάλη χρησιμότητα έχουν οι νεοπλασματικοί δείκτες (καρκινικοί δείκτες). Πρόκειται για βιοχημικούς παράγοντες διαφόρων κλάσεων, που παράγονται από διάφορα είδη καρκίνου. Η ειδικότητά τους δεν είναι πολύ μεγάλη, διότι εμφανίζονται και σε περιπτώσεις φλεγμονωδών νόσων. Γενικά, οι καρκίνοι χαρακτηρίζονται από πολύ υψηλά καρκινικών δεικτών, ενώ οι φλεγμονές το αντίθετο. Χρειάζεται πάντως προσοχή στην ερμηνεία του θετικού ευρήματος. Οι καρκινικοί δείκτες αναζητούνται στη φάση υποψίας για καρκίνο (πριν από τη διάγνωση), και στη φάση της παρακολούθησης μετά τη θεραπεία.

    Οι συνηθέστερα χρησιμοποιούμενοι νεοπλασματικοί δείκτες είναι οι εξής:

  • Καρκινοεμβρυϊκό αντιγόνο (CEA). Παράγεται φυσιολογικά κατά τη διάρκεια της εμβρυϊκής ζωής από το υπό δημιουργίαν γαστρεντερικό σύστημα. Μετά τη γέννηση ακολουθεί πτωτική πορεία, αλλά οι καπνιστές το διατηρούν ψηλά. Παθολογικά ηυξημένο βρίσκεται σε νοπλασίες του εντέρου και των πνευμόνων, και σε μεταστετική νόσο αυξάνει ακόμη περισσότερο. Με την επιτυχή θεραπεία γίνεται πάλι φυσιολογικό. Συνεπώς, είναι χρήσιμο στην παρακολούθηση για υποτροπές της νόσου.
  • Αλφα εμβρυϊκή σφαιρίνη (AFP). Παράγεται φυσιολογικά από το ήπαρ του εμβρύου. Παθολογικά ηυξημένο βρίσκεται σε νοπλασίες του ήπατος και σε όγκους Germ Cell. Σε περιπτώσεις κύησης με εμβρυϊκή παθολογία μπορεί να αυξηθεί.
  • Χοριακή γοαδοτροπίνη (HCG). Φυσιολογικά παράγεται αρχίζει να ανεβαίνει στην έναρξη της εγκυμοσύνης. Αποτελεί διαγνωστικό κριτήριο της κύησης. Χρησιμεύει στη διάγνωση τροφοβλαστικών όγκων σε μη εγκύους, χοριοκαρκινωμάτων και μήλης κύησης.
  • Καρκινικό αντιγόνο 15-3 (CA15-3). Χρήσιμο στη διάγνωση του καρκίνου του μαστού και τις μεταστάσεις του. Μπορεί να αυξηθεί και σε νόσους του ήπατος. Συναφείς είναι και οι δείκτες MCA και CA
  • Καρκινικό αντιγόνο 19-9 (CA19-9). Χρήσιμο στη διάγνωση του καρκίνου του ορθού και του παχέος εντέρου, του καρκίνου του παγκρέατος και του γαστρεντερικού συστήματος. Συναφής είναι και ο δείκτης CA
  • Καρκινικό αντιγόνο 125 (CA125). Χρήσιμο στη διάγνωση του καρκίνου της ωοθήκης και των αδενοκαρκινωμάτων. Όμως είναι συχνά ηυξημένο και σε ενδομητρίωση, κίρρωση ήπατος, στην κύηση κλπ.
  • Ειδικό προστατικό αντιγόνο (PSA). Έχει μεγάλη ειδικότητα για παθήσεις του προστάτη, από την απλή φλεγμονή μέχρι τον καρκίνο, ο οποίος συνδέεται συχνά με πολύ μεγάλες τιμές, χωρίς αυτό να είναι απόλυτο. Η θεραπεία με αντιανδρογόνα κατεβάζει την τιμή. Φυσιολογικά ηυξημένος βρίσκεται μετά από σεξουαλική δραστηριότητα και δακτυλική εξέταση.

Εκτός από τους παραπάνω, που είναι πιο ειδικοί και πιο ευαίσθητοι δείκτες, υπάρχουν και άλλοι, λιγότερο εύχρηστοι, που όμως μπορούν υπό προϋποθέσεις να είναι και αυτοί χρήσιμοι: Πχ το καρκινικό αντιγόνο 72-4 (CA72-4) για καρκίνο του στομάχου, το αντιγόνο από καρκίνωμα πλακωδών κυττάρων (Squamus cell carcinoma SCC Antigen) για καρκίνους του ανωτέρου αναπνευστικού και του πνεύμονα, η ειδική νευρωνο-ενολάση (ΝSE) για το νευροβλάστωμα και τον μικρο-κυτταρικό βρογχογενή καρκίνο, η β-2-μικροσφαιρίνη (Β2-Μ) και η LDH για κακοήθειες του λεμφικού συστήματος, το 5-υδρόξυ-ινδολοξεικό οξύ (5-ΗΙΑΑ) εκκρίνεται από τα καρκινοειδή, η αντιδιουρητική ορμόνη (ADH) εκκρίνεται από μικροκυτταρικούς καρκίνους πνεύμονα και αδενοκαρκίνους, το καρκινικό αντιγόνο της κύστης (ΒΤΑ) και άλλα που ερευνώνται.

Συμβατικός ακτινολογικός έλεγχος

Δεν χάνει ποτέ την αξία του, διότι είναι φθηνός και καλός τρόπος διάγνωσης σε αρκετές περιπτώσεις, πχ του καρκίνου του πνεύμονα (ακτινογραφία θώρακα), του μαστού (μαστογραφία) του πεπτικού (βαριούχο γεύμα για τον οισοφάγο και το στόμαχο, βαριούχο υποκλυσμό για το έντερο κλπ).

Αξονική – Μαγνητική τομογραφία

Ενδείκνυται σε όλες σχεδόν τις μορφές καρκίνου. Λειτουργούν συμπληρωματικά η μια της άλλης και του συμβατικού ακτινολογικού ελέγχου. Πολλές φορές χρειάζεται και σκιαγραφικά μέσα.  Έχουν μεγάλη ευαισθησία και ειδικότητα.

Υπερηχοτομογραφικός έλεγχος

Είναι εύκολη, φθηνή, ανώδυνη και χωρίς ακτινοβολία μέθοδος με μεγάλη ευαισθησία και ειδικότητα.

Ραδιοϊσοτοπικός έλεγχος

Γίνεται με ραδιενεργά ισότοπα και είναι πολύ χρήσιμη μέθοδος για τον εντοπισμό διαφόρων καρκίνων, που προσλαμβάνουν κατά προτίμηση κάποιο ραδιοϊσότοπο, πχ θυρεοειδής αδένας, οστικές μεταστάσεις κλπ.

Κυτταρολογική εξέταση

Ο καλυπτικός ιστός διαφόρων οργάνων υφίστατι φυσιολογικά αποφολίδωση. Εξετάζοντας, λοιπόν, στο μικροσκόπιο εκκρίματα (ούρα γαστρικό υγρό κλπ) ή αποξέσματα ή προϊόντα παρακέντησης αυτών των οργάνων, κατάλληλα επεξεργασμένα, ο έμπειρος κυτταρολόγος εξάγει πολύτιμα συμπεράσματα. Τα κύτταρα που παρατηρούνται έτσι διαβαθμίζονται ως εξής:

  1. Κλάσση Ι: Φυσιολογικά κύτταρα,
  2. Κλάσση ΙΙ: Φυσιολογικά κύτταρα αλλοιωμένα από φλεγμονή,
  3. Κλάσση ΙΙΙ: Ανώμαλα κύτταρα υποψία καρκίνου,
  4. Κλάσση ΙV: Ανώμαλα κύτταρα με σοβαρή υποψία καρκίνου,
  5. Κλάσση V: Καρκινικά κύτταρα. Η αρνητική κυτταρολογική δεν έχει διαγνωστική αξία.

Ιστολογική εξέταση

Πρόκειται για μικροσκοπικό έλεγχο τεμαχίων ιστού, κατάλληλα προετοιμασμένων και βαμένων με ειδικές κάθε φορά χρωστικές. Θέτει την τελική διάγνωση και είναι απαραίτητη για την έναρξη τοξικών θεραπειών. Δίνει πληροφορίες για το είδος του καρκίνου, το βαθμό διαφοροποίησης και το πόσο διηθητικός είναι. Σε μεγάλο βαθμό καθορίζει την πρόγνωση και την θεραπευτική αγωγή. Συμβάλλει στη σταδιοποίηση της νόσου, μαζί με τις απεικονιστικές και κλινικές πληροφορίες. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μεγάλη πρόοδος στην ανάπτυξη ανοσοϊστοχημικών αντιδραστηρίων, που διαφοροποιούν τα νεοπλάσματα με βάση ειδικά αντιγόνα που φέρουν στην κυτταρική τους μεμβράνη. Η ανοσοϊστοχημία έχει πολύ μεγάλη ειδικότητα.

Ενδοσκοπήσεις

Η τεχνολογική πρόοδος στον τομέα των οπτικών ινών κατέστησε δυνατή την εξέταση κοιλοτήτων που ήταν απρόσιτες προηγουμένως. Για ενδοσκόπηση προσφέρονται το άνω και κάτω αναπνευστικό και πεπτικό και το ουροποιογεννητικό σύστημα. Οι ενδοσκοπήσεις γίνονται συνήθως μέσω φυσικών στομίων, αλλά και με παρακέντηση. Είναι πολύ χρήσιμες και για την εύκολη λήψη υλικού για κυτταρολογική και ιστολογική εξέταση.

Ποιοι είμαστε

Το Cancer Therapy είναι πληροφοριακός ιστότοπος για θέματα σχετικά με τη θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου. Αποστολή του είναι η εξειδικευμένη και πολύπλευρη προσέγγιση για την υποστήριξη και θεραπεία των ασθενών με κακοήθη νοσήματα, δηλαδή διαφορετικών μορφών καρκίνου.

Περισσότερα